|
Układ 1942
System obowiązujący w krajach b. Układu Warszawskiego, wprowadzony po
raz pierwszy w roku 1942 z b. ZSRR, zaś w Polsce w latach 50-tych.
Globalny układ współrzędnych geodezyjnych definiowała elipsoida Krasowskiego
z punktem przyłożenia do geoidy w "sali okrągłej" obserwatorium astronomicznego
w Pułkowie i lokalną orientacją azymutem na Bugry. Układ odniesienia
został zrealizowany poprzez wzajemne powiązanie osnów podstawowych państw
układu. W oparciu o tak zrealizowany układ odniesienia i elipsoidę Krasowskiego
wprowadzono w Polsce państwowe układy kartograficzne: najpierw układ 1942,
a następnie pięciostrefowy układ 1965 (funkcjonujący aktualnie dla map wielkoskalowych),
a także układ GUGIK-80 dla map przeglądowych.
Dawny państwowy układ współrzędnych "1942", powstały przez zastosowanie
odwzorowania Gaussa-Krügera elipsoidy Krasowskiego w pasach o szerokości
3° lub 6° (zależnie od celu zastosowania - skali mapy ) i przy założeniu
wiernego odwzorowania południka środkowego każdej strefy, czyli ze skalą
na południku środkowym mo = 1.0.
Układ obowiązywał w Polsce od roku 1952, ale w służbie cywilnej tylko do drugiej
połowy lat 60-tych, od kiedy zaczęto już wprowadzać nowy układ "1965".
Strefy układu "1942" powstałe z odwzorowań pasów 3°, jak również zasada
tworzenia współrzędnych pełnych, były analogiczne jak w obecnie wprowadzonym
układzie "2000" (zasadnicza różnica kryje się więc w wyborze elipsoidy odniesienia
i skali na południkach środkowych). Powstałe układy odwzorowawcze elipsoidy Krasowskiego
(odpowiadające pasom 3° z południkami środkowymi: 15°, 18°, 21°, 24° )
oznacza się odpowiednio: 1942/15, 1942/18, 1942/21, 1942/24.
 (11 kb)
Odwzorowania w pasach 3° stosowano dla map gospodarczych wielkoskalowych.
Odwzorowania w pasach 6° tworzyły w obszarze Polski dwie strefy z południkami środkowymi
15° i 21°. Oznacza się je odpowiednio (podając dodatkowo informację o szerokości pasa):
1942/15(6), 1942/21(6)
 (11 kb)
Odwzorowania tego typu stosowano dla map gospodarczych średnio i małoskalowych.
Zasady tworzenia współrzędnych pełnych w układzie 1942:
X1942 = XGK
Y1942 = YGK + 500000.0 + c * 1000000
XGK , YGK - współrzędne Gaussa-Krügera
c - cecha strefy wynosząca dla kolejnych stref odpowiednio:
3, 4 - dla pasów 6 - stopniowych
5, 6 , 7, 8 - dla pasów 3 -stopniowych
|